België kent een eeuwenoude hoptraditie, met de Westhoek als het kloppende hart. Toch bleef de overstap naar biologische teelt lange tijd opvallend beperkt: in 1993 was slechts drie hectare in bio geteeld of in omschakeling. De voorbije jaren komt daar stilaan verandering in. Vooral in Wallonië wint de biologische hopteelt reeds geruime tijd aan belang. In 2023 werd in België zo’n 20 ton biohop geoogst. Dat blijft een bescheiden volume, maar de stijgende lijn is duidelijk en sluit mooi aan bij de bredere Europese trend. Brouwerijen, met vooral de producenten van speciale bieren maar ook ambachtelijke spelers, vragen steeds vaker duurzame of biologisch gecertificeerde hop. Die groeiende markt stimuleert telers om de omslag te maken. Dit wordt mede gestuurd door Europese strategieën die inzetten op minder intensieve landbouw en meer bio. Ook de klimaatverandering dwingt de sector richting innovatie. Warmere zomers, droogteperiodes en afwisselend natte jaren zetten telers onder druk en maken nieuwe technieken noodzakelijk. Belgische hopproducenten zetten daarom steeds sterker in op gezonde bodems. Door compostmengsels te gebruiken op basis van hopresten, houtig materiaal en andere organische stromen, verbetert de bodemstructuur, neemt de microbiële activiteit toe en worden de planten weerbaarder. Tegelijkertijd werkt het VLAIO project HOPBEL 2.0, aan nieuwe Belgische hopvariëteiten die beter aansluiten bij het terroir en het lokale klimaat. Met aandacht voor aroma, kwaliteit en ziekteresistentie vormen deze rassen een belangrijke troef op de internationale markt.
Onderzoeks- en demonstratieprojecten testen nieuwe irrigatiesystemen die beter bestand zijn tegen droogte en hitte. Ook groene bedekkers, het stimuleren van nuttige insecten én het drastisch verminderen van chemische middelen worden steeds vaker dagelijkse praktijk in duurzame hopteelt. Toch blijft het aanbod aan biologische gewasbeschermingsmiddelen eerder beperkt, zeker in natte jaren.
Het Belgische bio-areaal blijft echter relatief klein. De bio-omschakeling vraagt meer arbeid, een langere overgangsperiode en brengt in sommige jaren lagere opbrengsten met zich mee. Klassieke rassen reageren bovendien gevoelig op extreme weersomstandigheden, met opbrengstdalingen tot 15 à 30% in koude of natte jaren en soms lagere alfazuurgehalten.
Hoewel de groei van biologische hop in België voorlopig bescheiden blijft (+5,26% in 2023), boeken zowel telers als kennisinstellingen duidelijke vooruitgang. Vooral internationale samenwerking wordt steeds belangrijker. Zo zet het grensoverschrijdende Interreg-project TOMORR’HOP (2024–2028), met Frankrijk – Vlaanderen – Wallonië, sterk in op waterbeheer, hittestress, duurzame bemesting en innovatieve teelttechnieken, thema’s die wereldwijd aan belang winnen nu de vraag naar biologische hop blijft stijgen.
De Belgische hopsector beschikt over kennis, traditie en een stevige infrastructuur. Dat biedt kansen om biologische hop verder te ontwikkelen. Een succesvolle omschakeling vraagt vooral:
- een doordachte rassenkeuze die aansluit bij bodem en klimaat;
- investeren in bodemkwaliteit via compost en organische inputs;
- slim waterbeheer om extreme weersjaren op te vangen;
- actieve deelname aan onderzoek en demo-projecten;
- sterke marketing die het duurzame en biologische karakter benadrukt richting brouwers en consumenten.
De hop in de Westhoek en België vertelt al eeuwen een verhaal. Vandaag wordt dat dus steeds meer een duurzaam verhaal
